SCADA

SCADA (Supervisory Control And Data Acquisition) là hệ thống điều khiển giám sát và thu thập dữ liệu. Đây là một công cụ tự động hóa trong nhiều lĩnh vực dùng kỹ thuật vi xử lý - PLC/RTU (Programmaple Logic Controller/ Remote Terminal Unit) để trợ giúp việc điều hành kỹ thuật các hệ thống tự động công nghiệp cũng như hệ thống điện. Hệ thống này cung cấp cho người vận hành những thông tin quan trọng của đối tượng cần quan tâm và cho phép thực hiện các lệnh điều khiển cần thiết, đảm bảo hệ thống hoạt động an toàn và hiệu quả.

SCADA được hình thành và phát triển cùng với sự phát triển chung của các ngành công nghiệp khác như công nghiệp vi xử lý, viễn thông, tin học. Bên cạnh đó ngành công nghệ thông tin, đặc biệt sự phát triển mạnh mẽ của lĩnh vực tin học - công nghệ phần mềm, các hệ thống tự động hóa được điều khiển bằng chương trình cũng từ đó ra đời. Với đặc điểm là một công cụ tự động hóa, SCADA được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, từ việc quản lý điều khiển trong sản xuất công nghiệp, đến quản lý truyền tải và phân phối điện năng trong điện lực.

Hệ thống SCADA (cho hệ thống điện) thực hiện chức năng thu thập dữ liệu từ xa, các số liệu về sản lượng, các thông số vận hành ở các trạm biến áp thông qua đường truyền số liệu được truyền về trung tâm, lưu trữ ở hệ thống máy tính chủ. Sau đó dùng các cơ sở số liệu đó để cung cấp những dịch vụ về điều khiển giám sát hệ thống điện.

Các chức năng của SCADA

• Thu thập dữ liệu.
• Điều khiển giám sát. 
• Giao tiếp người máy đồ họa hoàn toàn.
• Điều khiển cảnh báo và sự kiện. 
• Lưu trữ và khôi phục dữ liệu quá khứ.
• Phân tích dữ liệu sự cố.
• Phân tích kết nối và trạng thái hệ thống.
• Ghi nhận trình tự các sự kiện.
• Xu hướng của dữ liệu động và dữ liệu quá khứ.
• Tạo báo cáo, thường lệ và đặc biệt.
• Biến cố và thẻ báo thiết bị đóng cắt.
• Thông tin liên lạc với các trung tâm điều độ.

Các thành phần của hệ thống SCADA

Hệ thống máy tính chủ đặt tại các trung tâm điều độ hệ thống điện bao gồm các thiết bị như sau:
- Máy tính chủ SCADA.
- Máy tính chủ giao diện người dùng MMI (Man Machine Interface).
- Máy tính chủ liên kết dữ liệu ICCP (Inter Control Center Protocol).
- Máy tính chủ lưu trữ dữ liệu HIS (Historical Information System).
- Máy tính chủ mô phỏng đào tạo điều độ viên theo thời gian thực DTS (Dispatcher Training Simulator) và hệ thống phát triển DS (Development System).
- Máy tính chủ ứng dụng (Application Server)
- Các trạm làm việc (Workstation PC).
- Hệ thống hiển thị VPS (Video Projector System).
- Thiết bị tiền xử lý thông tin CFE (Communication Front End Proccessor).
- Thiết bị tập trung Modem.
- Hệ thống thu nhận và phân phối tín hiệu đồng bộ về tinh GPS (Global Position System)

Toàn bộ các thiết bị trên được kết nối thông qua một hệ thống mạng cục bộ LAN (Local Area Network) hoặc WLAN (Wireless LAN), hệ thống đều được trang bị cấu hình dự phòng nóng 1+1. Bus Ehernet chính vận hành ở tốc độ 100Mbit/s, bus dự phòng vận hành ở tốc độ 10Mbit/s.

Hệ thống SCADA tại trung tâm sẽ kết nối với các RTU ở các trạm biến áp sử dụng giao thức truyền tin IEC 870-5-101 master. Đồng thời kết nối với hệ thống SCADA của trung tâm điều độ hệ thống điện bằng giao thức ICCP.